Beydaan

Beydaan waa geed weyn oo caleen-baaxad leh oo ka tirsan qoyska Combretaceae, magaciisa saynisna yahay Terminalia catappa. Waxaa lagu yaqaan xeebaha kulaylaha ee Badweynta Hindiya iyo Baasifigga, waxaana lagu beeraa magaalooyin badan si uu hoos u siiyo waddooyinka iyo garoommada.

Geedku wuxuu leeyahay laamo dabaqyo isku dul saaran samaysa, taas oo u dhigma jaandi. Caleentu waa mid ballaadhan oo dherer ah, marka ay duugowdona waxay u beddelanaysaa midab guduud iyo huruud ah ka hor inta aysan dhicin. Midhuhu waa qaab-oval, marka ay bislaadaan waxay noqdaan casaan ama madow-guduudan, gudahoodana waxaa ku jira xudun cuntada loo isticmaalo oo dhadhankeedu u dhow yahay lows (almond).

Muuqaalka iyo koritaanka

Beydaan wuxuu gaari karaa dherer aad u sarreeya, xididadiisuna waa kuwo ballaaran oo ku faafa dusha ciidda. Waxa uu u adkaysan karaa ciidda cammuudda ah iyo dabaysha xeebta ee milixda wadata, sidaas awgeedna waxaa loogu isticmaalaa xasillinta cammuudda. Caleemaha oo mar mar sannadka dhaca ayaa siinaya geedka muuqaal isbeddel leh, xilliyada qaarna wuxuu noqdaa mid ku dhow inuu qaawan yahay.

Isticmaalka

Xuduntii midhaha waa la cunaa, waxaana ka soo baxa saliid dufan leh. Alwaaxdiisa ayaa meelaha qaar loo isticmaalaa doonyo iyo alaab guri. Caleemaha engegan ayaa dhaqamada qaar loogu tala galay dawo dhaqameed, waxaana lagu darsadaa biyaha kalluunka la dhaqdo si loo beddelo sifooyinka biyaha; taasi waa caado ku baahsan dhinaca kalluunka qurxinta ee Aasiya.

Magacyada iyo faafitaanka

Af-Ingiriisiga waxaa lagu magacaabaa magacyo tilmaamaya 'lows Hindi' ama 'geed jaandi', Carabiguna wuxuu isticmaalaa 'هليلج هندي'. Meelaha uu asalka ka soo jeedo waxaa lagu kala aragti duwan yahay, laakiin waxaa la aaminsan yahay inuu ka soo jeedo gobolka Aasiya-koonfur-bari iyo Baasifigga, kaddibna ku faafay xeebaha kulaylaha adduunka oo dhan, oo ay ku jiraan xeebaha Soomaaliya iyo Bariga Afrika.