Cabdiraxmaan Ducaale Beyle (Ingiriisi: Abdirahman Duale Beyle; sidoo kale loo qoro Abdirahman D. Beileh) waa dhaqaaleyahan iyo siyaasi Soomaaliyeed. Wuxuu ka soo shaqeeyay laba jagooyin oo wasiir ah oo dowladda federaalka ah: Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah laga bilaabo Janaayo 2014, iyo Wasiirka Maaliyadda laga bilaabo Maarso 2017 ilaa Ogosto 2022.
Kahor intaanu siyaasadda gelin, wuxuu ku qaatay in ka badan labaatan sano Bangiga Horumarinta Afrika (AfDB), isagoo ka hor waxbarid ka sameeyay jaamacado Maraykanka iyo Sacuudi Carabiya. Waxaa sidoo kale loo yaqaan gabayaa iyo qoraa heeso ah, oo warbaahinta caalamiga ah ka hadlay doorka dhaqanka ee midaynta bulshada Soomaaliyeed.
Nolosha hore iyo waxbarashada
Beyle wuxuu ku dhashay agagaarka Carabsiyo ee degmada Gabiley, waqooyi-galbeed (maanta gudaha maamulka Somaliland). Waxbarashadiisa sare wuxuu ka bilaabay Maraykanka: shahaadada koowaad ee maaliyadda iyo dhaqaalaha wuxuu ka qaatay Jaamacadda Wisconsin–La Crosse, ka dibna MBA. Wuxuu kaddib ka helay shahaadada dhakhtarnimada (PhD) ee daraasaadka horumarinta Jaamacadda Wisconsin–Madison. Wuxuu borofisar-caawiye ka ahaa maaliyadda Tennessee State University (Maraykanka) iyo Jaamacadda King Saud (Sacuudi Carabiya).
Bangiga Horumarinta Afrika
Xirfaddiisa ugu dheer waxay ahayd Bangiga Horumarinta Afrika, halkaas oo uu ku soo qabtay jagooyin sare, oo ay ka mid yihiin Agaasimaha Barnaamijyada Gaarka ah, Agaasimaha Howlgallada dalalka koonfurta Afrika, iyo isku-duwaha Africa Water Facility. Bayaannada rasmiga ah ee jaamacadeed waxay sheegayaan inuu ku lahaa bangiga qiyaastii 17 sano oo maamul sare ah.
Wasiirka Arrimaha Dibadda (2014–2015)
17-kii Janaayo 2014, Ra'iisul Wasaare Cabdiweli Sheekh Axmed wuxuu Beyle u magacaabay Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah, isagoo ku beddelay Fowsiya Yuusuf Xaaji Aadan. Muddadaas wuxuu ka mid ahaa ergooyin heer sare ah oo la kulmay dowladaha deriska iyo hay'adaha caalamiga ah, wuxuuna ku dhawaaqay qorshe lagu dib u furayo Machadka Diblumaasiyadda ee Muqdisho. Xilkiisa wuxuu ku dhammaaday Janaayo 2015, waxaana beddelay Cabdisalaam Cumar.
Wasiirka Maaliyadda (2017–2022)
Febraayo 2017 wuxuu xubin ka noqday Baarlamaanka Federaalka, waxaana la doortay inuu hoggaamiyo guddiyada baarlamaanka ee kormeeray doorashada Guddoomiyaha Golaha Shacabka iyo tan madaxweynenimada. 29-kii Maarso 2017, Ra'iisul Wasaare Xasan Cali Kheyre wuxuu u magacaabay Wasiirka Maaliyadda. Wuxuu jagadaas hayay ilaa Ogosto 2022, isagoo sidoo kale la shaqeeyay Ra'iisul Wasaare Maxamed Xuseen Rooble. Intii uu xilka hayay wuxuu guddoomiye ka ahaa Guddiga Maamulka Maaliyadda, oo daabaci jiray warbixinno joogto ah oo ku saabsan dib-u-habaynta maaliyadda dadweynaha.
Waqtigiisa waxaa ku beegnaa habraaca dib-u-soo-celinta xiriirka maaliyadeed ee Soomaaliya iyo hay'adaha caalamiga ah. Febraayo 2020, guddiyada fulinta ee IMF iyo Bangiga Adduunka waxay go'aansadeen in Soomaaliya u qalanto caawimaadda barnaamijka HIPC (dalalka faqiirka ah ee deynta badan). Maarso 2020, dalku wuxuu gaadhay 'barta go'aanka' (Decision Point) kaddib markii la nadiifiyay dayn-dhimista hay'adaha badan-geesoodka ah, 25-kii Maarso 2020-na IMF wuxuu ansixiyay heshiis maalgelin oo ah Extended Credit Facility oo lagu qiyaasay SDR 292.4 milyan. Deynta guud ee dibadda ee Soomaaliya waxay hoos uga dhacday 64% GDP-ga 2018 ilaa in ka yar 6% dhammaadkii 2023; barta dhammaystirka (Completion Point) waxaa la gaadhay 13-kii Diseembar 2023, taasoo bixisay kaydin deyn oo dhan 4.5 bilyan oo doollar — laakiin taasi waxay dhacday kaddib markii Beyle xilka ka baxay.
Hubanti la'aanQodobo aan si buuxda loo hubin: sannadka dhalashadiisa waxaa lagu qeexaa 1955 ama 1956, mana jiro il rasmi ah oo taariikh sax ah bixisa. Sidoo kale, ilaha kala duwan ayaa ku kala aragti duwan taariikhda uu xilka wasiirka arrimaha dibadda ka tegey (Janaayo ama Febraayo 2015), iyo cidda si toos ah u beddeshay wasaaradda maaliyadda Ogosto 2022. Faahfaahinta nolosha shakhsiyeed ee ku jirta boggaga Wikipedia lama xaqiijin ilo aasaasi ah.