Dabaal

Dabaal waa dhaqdhaqaaq uu qofka ku dul socodsiiyo ama ku dhex dhaqaajiyo jirkiisa biyaha, isagoo isticmaalaya gacmaha, lugaha iyo dhaqdhaqaaqa xubnaha jirka si loo hesho hoggaan iyo taageero. Jirka bini'aadamku wuxuu leeyahay cufnaan biyaha ku dhow, sidaas darteed qayb ka mid ah jirka ayaa iska sabaysa marka neefta la haysto; dabaalku wuxuu ka kooban yahay in xoog la geliyo si jirka horay u dhaqaaqo iyo in neef-qaadis la habeeyo.

Dabaalka waxaa loo isticmaalaa laba ujeeddo waaweyn: badbaado (ka bixitaanka halista biyo-qarqinta iyo shaqada badda, kalluumeysiga, doonyaha) iyo ciyaar/jimicsi. Waa mid ka mid ah ciyaaraha ugu waaweyn ee Olombikada, wuxuuna leeyahay xeerar, tartamo iyo cabbiro wakhti ah.

Farsamooyinka dabaalka

Tartamada rasmiga ah waxay leeyihiin afar hab (stroke) oo caan ah. Habka hore-u-fidsan (freestyle/front crawl) waa kan ugu degdega, gacmaha ayaa isu beddelaya iyagoo hore u wareegaya. Habka dhabarka (backstroke) waxaa lagu dabaalaa iyadoo dhabarka hoos u jeedo. Habka rahda (breaststroke) gacmaha iyo lugaha si isku mid ah ayaa u fidiyaan oo u laabtaan. Habka balanbaallista (butterfly) labada gacan hal mar ayaa hore loo tuuraa, lugahana si isku xiran u garaaca.

Neefsashada iyo hoggaanka

Dabaal-yaqaanka wuxuu neefta afka ku qaataa oo sanka ama afka biyaha ku sii daayaa si loo joogteeyo tartiibka. Madaxa iyo dhabarka haddii ay toosnaadaan, caabbinta biyaha (drag) way yaraataa, taasna waa sababta tababarku uu diiradda ku saaro qaabka jirka intii uu ku saarayo xoogga kaliya.

Badbaadada biyaha

Biyo-qarqinta waa mid ka mid ah sababaha waaweyn ee dhimashada shilalka ah adduunka, gaar ahaan carruurta. Talooyinka badbaadada waxaa ka mid ah: barashada dabaalka yaraanta, isticmaalka jaakadaha sabaynta marka doon la raacayo, in la iska ilaaliyo mawjadaha iyo qulqulka badda ee celiya, iyo in aan qofku keligiis dabaalan. Xeebaha iyo barkadaha waaweyn waxay caadi ahaan leeyihiin ilaaliyayaal (lifeguard) oo tababaran badbaadin iyo gargaar degdeg.

Tartamada iyo ciyaaraha la xiriira

Tartamada dabaalka waxaa lagu qabtaa barkado cabbir leh, waxaana loo kala saaran yahay habka dabaalka iyo dhererka masaafada. Waxaa jira sidoo kale dabaal bad-fur ah (open water) iyo ciyaaro biyo ku dhisan sida kubbadda-biyaha, boodada biyaha (diving) iyo dabaalka isku-dubbaridan (artistic swimming). Xiriirka caalamiga ah ee maamula xeerarka tartanka waa World Aquatics (oo hore loo yiqiin FINA).