Dhogor

Dhogor waa fiilo dabiici ah oo ka soo baxda maqaarka xayawaanka naas-nuujiyayaasha, gaar ahaan ido. Waa waxa loo isticmaalo in laga sameeyo dun, dhar, buste iyo roog. Farsamada asaasiga ah waa in fiilooyinka la soo xiiro, la nadiifiyo, la fiiqo (la maro), kadibna lasoo wareego dun ah.

Waxa dhogorta ka duwaan timaha kale ee xayawaanka waa qaab-dhismeedka dushiisa: fiilada waxay leedahay lakabyo yaryar oo dhaadhac ah (scales) iyo qalloocnaan dabiici ah. Labadan sifo waxay ka dhigaan fiilooyinka mid isku dhegaya marka la fiiqo, taasna waa sababta dhogorta si fudud dun looga sameeyn karo iyada oo aan la isticmaalin wax isku dhejiyo.

Sifooyinka

Dhogorta waxay hayaan hawada u dhexeysa fiilooyinka, taas oo kulaylka ka celisa in uu baxo. Sidaas darteed dharka dhogorta ah waxaa loo isticmaalaa deegaannada qabow. Waxay sidoo kale nuugtaa qoyaan tiro badan iyada oo aan qoyan u muuqan, waxayna dabiici ahaan gubasho ka caabbisaa marka loo eego fiilooyinka kiimikaad. Cilladdaha caadiga ah waa in ay yaraato ama isku dumato marka biyo kulul iyo xoog wada la mariyo, iyo in ay dadka qaar maqaarka ka xanuunsiiso.

Ilaha dhogorta

Ilaha ugu weyn waa ido nooc kala duwan ah; noocyada Merino ayaa loo yaqaan fiilooyinkooda khafiifka ah ee jilicsan. Xayawaan kale oo dhogor laga helo waxaa ka mid ah riyaha (dhogorta mohair iyo cashmere), geela iyo alpaca. Fiilooyinku waxay ku kala duwan yihiin dhumucda (micron), dhererka, iyo midabka — sifooyinkaas ayaa go'aamiya in fiiladu dhar-jidh la taabta ah loo isticmaalo iyo in roog ama buste laga sameeyo.

Habka wax-ka-qabashada

Marka la soo xiiro, dhogorta cusub waxay hayd dufan dabiici ah (lanolin), boodh iyo qashin. Waxaa la maydhaa ama la dhaqaa si dufanka iyo wasakhda laga saaro. Kadib waxaa la fiiqaa (carding ama combing) si fiilooyinka isku toosaan, dabadeedna waa la soo wareejiyaa dun. Dunta ayaa la tolaa ama la dunaa (knitting/weaving), waxaana la midabeyn karaa ka hor ama ka dib.

Isticmaal iyo dhaqaale

Dhogorta waxaa lagu isticmaalaa dharka qabowga, sharabaadada, buste, roog, iyo qalabka gurigga. Waxaa kaloo loo isticmaalaa arrimo farsamo sida celinta kulaylka guryaha iyo yareynta sanqadha. Wadamada ay dhogorta ganacsi weyn u tahay waxaa ka mid ah Awstaraaliya, Niyuusiilaan, Shiina iyo dhawr waddan Afrikaanka Koonfureed. Suuqa dhogorta wuxuu tartan la galaa fiilooyinka macdanta laga sameeyo sida polyester, kuwaas oo qiimo jaban.