Dib Qallooc
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
141 luqadood
Dib Qallooc (sidoo kale loo yaqaan Dabaqallooc ama Dabaqaroof) waa cayayaan-u-eg oo ka tirsan koox xayawaanno lafdhabar-la'aan ah oo la yiraahdo Arachnida — taasoo ay kula jiraan caaro iyo shilinta. Waxaa lagu garto laba gacmood oo qabsasho leh (pedipalps) oo u eg qallajis, iyo dab dheer oo laab-laaban kaasoo ku dhammaanaya irbad sun ah.
Dib qallooca wuxuu ku nool yahay meelo badan oo adduunka ah, gaar ahaan lamadegaanka iyo dhulka kulul ee qalalan, laakiin sidoo kale waxaa laga helaa kaymaha roobabka iyo buuraha. Soomaaliya iyo guud ahaan Geeska Afrika waa deegaan ku habboon noocyo badan, maadaama cimiladu qalalan tahay dhagaxyaduna badan yihiin.
Qaab-dhismeedka jirka
Jirku wuxuu u kala baxaa laba qaybood oo waaweyn: qaybta hore (madax-laabta) iyo caloosha oo dhammaanaysa dabka. Waxa uu leeyahay siddeed lugood oo socod ah — tirada tan caarada la mid ah oo laga sooceyso cayayaanka siddeedda lugood la'aantiis. Indhaha waxaa ka mid ah laba indhood oo dhexe iyo indho yaryar oo dhinacyada ku yaal, laakiin aragguhu ma xoog badna; wuxuu badanaa ku tiirsan yahay dareenka gariirka dhulka iyo timo yaryar oo dareen ah.
Sunta iyo khatarta
Dhammaan noocyada dib qallooca waxay leeyihiin sun, balse noocyo yar oo ka mid ah ayaa sun u leh dad waaweyn. Sunta badankeed waxay saameysaa habka neerfaha. Marka la qaniino, calaamadaha caadiga ah waa xanuun kulul, barar iyo gubasho meesha la qaniinay. Carruurta iyo dadka waayeelka ah ayaa khatar ka badan la wajaha. Noocyada aadka u sun badan waxay inta badan ku sugan yihiin qoysaska qaarkood ee Buthidae.
Habdhaqanka iyo taranka
Dib qallooca inta badan waa xayawaan habeenkii firfircoon; maalintii wuxuu ku dhuuntaa dhagaxyada hoostooda, godad, ama qoryo engegan. Wuxuu ugaarsadaa cayayaan iyo xayawaanno kale oo yaryar, isagoo ku qabta gacmaha kolkaas sunta ku duraya haddii ugaarsigu iska caabbiyo. Noocyada badankood dhalmadu waa nooc uu ilmuhu nool u dhasho; hooyadu waxay dhasha ku qaadataa dhabarkeeda muddo ilaa ay ka baxaan jilifka koowaad.
Astaamo kale
Astaan caan ah oo dib qallooca lagu yaqaan waa in jirkiisu iftiin buluug-cagaaran soo saaro marka iftiin ultraviolet lagu shido; sababta sayniska ee arrintaas si buuxda looma sharxin. Sidoo kale waa xayawaan u adkeysan kara harraad iyo gaajo muddo dheer, taasoo ka caawisa inuu ku noolaado deegaanno adag.