Diig

Diig waa magaca loo bixiyo digaagga labka ah oo qaan-gaaray, kaas oo ka mid ah noocyada shimbiraha guriga la dhaqdo (Gallus gallus domesticus). Waxaa lagu garto sanqadhihiisa hore ee subax, iyo astaamaha jirka sida taaj (garab-madax) weyn, timo-qoorta dhaadheer, iyo dabo faanka ah.

Diigga wuxuu ku nool yahay meel kasta oo dadku digaag dhaqaan, oo kaas oo ah aduunka oo dhan. Doorkiisa ugu weyn ee reer-guuraaga iyo beeraha waa taranka: wuxuu bacrimiya ukunta digaagadda, wuxuuna kaalin ka qaataa ilaalinta kooxda digaagga.

Astaamaha jirka

Marka la barbar dhigo digaagadda (dumarka), diigga wuu ka weyn yahay, taajkiisa iyo lakabyada hoos-daanka ah way ka waaweyn yihiin, midabkiisuna wuu ka dhalaal badan yahay. Baalasha qoorta iyo dabada waa dhaadheer oo fiiqan. Badanaa waxay lug kasta ku leeyihiin sibraar ama xoorto (spur), taas oo ah geed ku baxa lugta oo loo isticmaalo dagaal.

Dabeecad iyo sanqadh

Diigga wuxuu si joogto ah u ciyaa; ciyaartu waxay xiriir la leedahay saacadaha iftiinka (saacadda gudaha ee jirka) iyo kicitaanka kale sida dhawaaq ama diig kale. Ma aha oo keliya subax; maalinta oo dhan ayuu ku celceliyaa. Ciyaarta waxaa loo tarjumaa calaamad xadka deegaanka iyo darajada kooxda. Kooxda digaagga waxaa ka jira darajo (kala sarreyn) oo cuntada iyo booska hurdada lagu qeybsado.

Taranka

Diig keliya wuu ku filan yahay tiro digaagad ah. Ukunta digaagadda dhasho waxay u baahan tahay bacrimin haddii loo doonayo in ay dhal ka soo baxo; haddii kale ukuntu waa mid aan bacriminayn oo cunto ahaan la isticmaalo. Waqtiga bacriminta ka dib, ukunta u baahan tahay kulayl joogto ah muddo qiyaastii saddex toddobaad ka hor inta aan ciyaal digaag ka soo baxin.

Diigga dhaqanka

Diigga wuxuu meelo badan noqday calaamad iftiinka iyo kicitaanka subax, waxaana ka muuqda sheekooyinka, halabuurka iyo sumadaha ummadaha qaar. Ku dhaqanka dagaalka diigga (cock fighting) wuxuu waddamo badan yahay mid mamnuuc ah sababo la xiriira daryeelka xayawaanka, laakiin weli waqooyi iyo koonfur meelo qaar wuu ka jiraa si aan sharci ahayn.