Dul al-Qacdah

Dul al-Qacdah (Carabi: ذو القعدة) waa bisha koob iyo tobnaad ee sannadka Hijriga, oo ah kalandar bilaha dayaxa (lunar) ku salaysan. Waxay ku timaadaa ka dib bisha Shawwaal oo ka horreysa bisha Dul-Hijjah. Sida bilaha kale ee Hijriga, waxay leedahay 29 ama 30 maalmood, iyadoo ku xidhan tahay arag ama xisaabin bishii cusub.

Sababtoo ah sannadka bilaha dayaxa waa ku dhawaad 354 maalmood — ka 10 ama 11 maalmood ka gaaban sannadka qorraxda — Dul al-Qacdah kama dhistanto xilli go'an oo sannadka Miilaadiga ah, balse horay u socotaa sannad kasta.

Macnaha magaca

Magaca wuxuu ka soo jeedaa erayga Carabiga ah "qacada" (fadhiisin, joogsi). Sharraxaad caadi ah oo ilaha hore lagu bixiyo waa in Carabta jaahiliga ahi ay bishaas dagaalka iyo safarka duulaanka ka fariisan jireen, iyaguna ku diyaargarowsanaayeen xilliga xajka. Luqadaha kale waxaa loo yaqaan "Zilkade" (Turki) iyo "Dhu al-Qi'dah" oo ah qoraal kale ee Ingiriisiga.

Bilaha xurmada leh

Dul al-Qacdah waa mid ka mid ah afarta bisha xurmada leh (al-ashhur al-hurum) ee lagu tilmaamay dhaqanka Islaamka: Dul al-Qacdah, Dul-Hijjah, Muxarram iyo Rajab. Bilahaas dagaalka bilaabista waa lagu joojiyaa sida caado ahaan la fahmay, taasna waxay xannaanaysay socdaalka ganacsiga iyo cibaadada.

Xidhiidhka xajka

Dul al-Qacdah waa mid ka mid ah bilaha xajka (ashhur al-hajj) ee dhaqanka fiqiga. Xujaajta badankood waxay bilaabaan safarka iyo qabashada Cumrada inta lagu jiro bishan, ka hor inta aysan tallaabooyinka waaweyn ee xajka bilaaban bisha xigta, Dul-Hijjah. Sidaas darteed maamulka Sacuudiga iyo dowladaha diraya xujaajta waxay diyaargarowga howlgalka inta badan ku dhammeeyaan bishan.

Dhacdooyin taariikhi ah

Ilaha taariikhda Islaamka waxay dhacdooyin dhowr ah ku xidhaan bishan, oo ay ka mid yihiin heshiiskii Xudaybiya iyo Cumradii ka danbeysay, kuwaas oo lagu sheegay inay bishan ku dheceen sannadaha 6-7 Hijri. Taariikhaha saxda ah ilaha kala duwan wax yar ayey ku kala duwan yihiin.