Falaga Yemen

Falaga Yemen waa cilmiga xiddigiska (astronomy) iyo dhaqanka jadwalaynta wakhtiga ee ka soo jeeda gobolka Yemen. Wuxuu isku daraa aqoon deegaan oo ku saleysan indha-indhaynta xiddigaha iyo cimilada, iyo qoraallo culuumeed oo Carabi ah oo laga sameeyay xarumaha waxbarasho ee gobolka.

Adeegsiga ugu weyn ee cilmigan wuxuu ahaa go'aaminta xilliyada beeraha, socodka badda iyo dabaylaha mawsimka, iyo hubinta wakhtiyada diinta ee salaadda iyo bilaha qamareed. Sidaas awgeed falaga Yemen wuxuu si adag ugu xiran yahay taqwiimka (kalandarka) iyo nolosha maalinlaha ah, ee ma ahayn oo keliya baaris aqoonsi ah.

Anwaa' iyo indha-indhaynta xiddigaha

Nidaamka la yiraahdo 'anwaa'' wuxuu ku saleysan yahay soo bax iyo dhac xiddigo gaar ah oo lagu qeexo xilliyada sanadka. Xiddigo iyo koox-xiddigeedyo la garanayo waxaa loo isticmaali jiray in lagu saadaaliyo roobka, kulaylka iyo waqtiga beerashada. Nidaamkan oo kale wuxuu ka jiray guud ahaan Jasiiradda Carabta, waxaana Yemen looga sameeyay noocyo deegaanka ku habboon oo la xiriira dhulka buuraleyda ah iyo xeebaha.

Qoraallada iyo aaladaha

Waqtiyada dawladihii Yemen ee dhexe, oo ay ka mid ahaayeen boqortooyooyinkii xukumay Zabiid, Taʿizz iyo Sanʿaaʾ, waxaa la qoray buugaag ku saabsan xisaabta wakhtiga (ʿilm al-mīqāt), kalandarka beeraha, iyo isticmaalka aaladaha sida asturlaabka. Culimadu waxay ku tiirsanaayeen soojeedinta xagasha qiblada iyo saacadaha salaadda ee magaalo kasta.

Xiriirka dhaqanka iyo maanta

Aqoonta xiddigiska ee dhaqameed waxay weli ka muuqataa erey-bixinta beeraleyda iyo kalluumeysatada xeebaha Yemen. Dhinaca casriga ah, baaritaanka falagga wuxuu ku xiran yahay xaaladda jaamacadaha iyo amniga dalka; colaadaha sanadihii dambe waxay yareeyeen awoodda cilmi-baarista iyo ilaalinta qoraallada gacanta ee laydhka ku jira maktabadaha.