Kaaribiyaan

Kaaribiyaan (sidoo kale loo yaqaan Kaariibiyaan ama Karabiya) waa gobol ka kooban Badda Kaaribiyaan, jasiiradaha ku dhex yaal, iyo xeebaha ku wareegsan. Wuxuu ku yaal u dhexeeya Ameerikada Waqooyi iyo Ameerikada Koonfureed, isla markaana wuxuu Badweynta Atlantik kula xiriiraa marinno badan oo jasiiradaha u dhexeeya.

Gobolku wuxuu ka kooban yahay in ka badan labaatan dal iyo dhul-hoosaad, oo qaarkood madax-bannaan yihiin, qaar kalena ay maamulaan dalal Yurub ah ama Maraykanka. Luqadaha ugu badan waa Isbaanishka, Ingiriisiga, Faransiiska iyo Nederlaandka, waxaana lagu hadlaa luqado kiriyool ah oo isku dhafan.

Juqraafi

Jasiiradaha waxaa guud ahaan loo kala saaraa Jasiiradaha Waaweyn (Antilles Waaweyn) sida Kuuba, Hispaniola (Haiti iyo Jamhuuriyadda Dominican), Jamaica iyo Puerto Rico, iyo Jasiiradaha Yaryar (Antilles Yaryar) oo qaanso ku dhow bariga gobolka. Meelo badan waxay ku yaalliin xudduud sahan-dhulbaraysa, taas oo keenta dhulgariir iyo volcano firfircoon. Cimiladu waa mid kulaylaha ah, xilliga duufaannada Atlantik-na wuxuu inta badan socdaa bilaha kulaylaha xagaaga iyo dayrta.

Taariikh

Kahor imaatinka Yurubiyaanka, jasiiradaha waxaa deganaa dad ay ka mid ahaayeen Taíno iyo Kalinago (Carib), oo magaca gobolka laga soo qaatay. Ka dib safarradii Christopher Columbus ee dhammaadkii qarnigii 15aad, Isbaanishka, Ingiriiska, Faransiiska iyo Nederlaandka ayaa gobolka ku kala qaybsaday. Nidaamka beeraha sonkorta ayaa saldhig u ahaa ganacsigii addoonsiga ee Atlantik, taas oo si weyn u beddeshay dhismaha dadweynaha. Haiti waxay xornimo qaadatay bilowgii qarnigii 19aad, dalal kalena qarnigii 20aad ayay xornimadooda heleen.

Dhaqaale iyo bulsho

Dhaqaalaha gobolka wuxuu ku tiirsan yahay dalxiiska, beeraha (sonkor, moos, kafee, kakaaw), kalluumeysiga, iyo qaybo adeeg-maaliyadeed. Dalal qaar waxay leeyihiin shidaal iyo gaas, tusaale ahaan Trinidad iyo Tobago. Dad badan oo gobolka ka soo jeeda ayaa u haajiray Waqooyiga Ameerika iyo Yurub, lacagta ay soo diraanna waa il muhiim ah. Dhaqanka waxaa ka mid ah muusikada reggae, calypso, salsa iyo soca, iyo cunto isku dhafan oo Afrikaan, Yurub iyo Aasiya asal ka leh.

Urur siyaasadeed

CARICOM (Bulshada Kaaribiyaan) waa ururka ugu weyn ee iskaashiga dhaqaale iyo siyaasadeed ee gobolka. Arrimaha ugu muhiimsan ee wadahadalka gobolka waxaa ka mid ah isbeddelka cimilada, kor u kaca heerka badda, iyo dib-u-soo-kabashada duufaannada.