Kaban waa aalad muusik ah oo xarko (strings) leh, taageero (soundbox) ballaaran oo qoto dheer, iyo qoor gaaban oo aan lahayn 'fret' (xarriiqyo qaybiya heesta dhawaaqa). Waxaa lagu ciyaaraa lugaha faraha midig ama qalab yar (mizrab/risha), halka farihii bidix ay xarkaha ku cadaadiyaan qoorta si dhawaaqyada kala duwan loo helo. Af-Carabi lagu magacaabaa 'cuud' (عود), af-Turki 'ut', af-Ingiriisi 'oud'.

Soomaalida dhexdeeda, ereyga 'kaban' waxaa loo isticmaalaa aaladdan xarkaha leh, gaar ahaan tan lagu ciyaari jiray heesaha casriga ah ee qarniga 20-aad. Fannaaniinta kabanka ka ciyaara waxaa lagu magacaabaa 'kabanle'. Kabanku wuxuu qeyb muhiim ka ahaa kooxaha muusikada Soomaaliyeed, isaga oo la wehelinayay durbaanka, biyaano, iyo aaladaha afuufka.

Qaab-dhismeedka

Kabanku wuxuu ka kooban yahay taageero loo sameeyay alwaax khafiif ah oo qaab qaraha (pear) u eg, korkiisa daboolan yahay saf alwaax fidsan, iyo dalool ama daloolo dhawaaq ka soo baxa. Qoortu waa gaaban, madaxa (xarkaha lagu adkeeyo) waa gees u leexsan, taasoo ka mid ah astaamaha ugu caansan ee aaladda. Xarkaha inta badan waa laba-laba (courses) oo isku dhawaaq ah, oo tirooyinkoodu ka duwan yihiin nooc ilaa nooc.

Hubanti la'aanTirada saxda ah ee xarkaha, dhererka qoorta, iyo cabbirrada waxay ku kala duwan yihiin dalalka iyo dugsiyada ciyaarista (Masar, Ciraaq, Turki, Shaam). Ma jiro hal cabbir caalami ah oo la wada raacsan yahay.

Taariikh iyo faafitaan

Kabanku wuxuu ka mid yahay aaladaha xarkaha leh ee taariikh dheer ku leh Bariga Dhexe iyo Waqooyiga Afrika. Waxaa loo tixgeliyaa mid ka mid ah aaladaha aasaasiga ah ee muusikada dhaqameed ee Carabta, iyo il ay ka soo jeedaan aalado kale oo Yurub ah sida 'lute'. Ganacsiga badda, safarrada, iyo xiriirka dhaqan ee Badweynta Hindiya ayaa aaladda gaarsiiyay xeebaha Bariga Afrika, oo ay ku jirto Soomaaliya.

Isticmaalka muusikada Soomaaliyeed

Intii u dhaxaysay bartamihii qarnigii 20-aad iyo dabayaaqadiisa, kabanku wuxuu ahaa aalad muhiim u ah heesaha Soomaaliyeed, gaar ahaan kuwa laga sameeyay riwaayadaha iyo barnaamijyada raadiyaha. Fannaaniin badan waxay adeegsadeen kabanka si ay lahjadaha maansada Soomaaliyeed ugu habeeyaan laxan. Ilaa maanta, kabanku wuxuu la jiraa kooxaha dhaqameed iyo fannaaniinta qurbaha, isaga oo mararka qaar lala isticmaalo qalabka kumbuyuutarka iyo aaladaha korontada.

XusuusinErayga 'kaban' waxaa mararka qaar loo isticmaalaa si ballaaran oo lagu tilmaamo aalado kale oo xarko leh, sida gitaar. Sidaas darteed macnaha ku xiran yahay macnaha weedha iyo waqtiga ay ka hadlayo.

Qeybaha:375 eray · 0 ilo