Legdan

Legdan waa nooc ciyaaraha isku-dhaca jireed ah (combat sports) oo laba qof ay isku hayaan gacmo iyo jidh, hadafkuna yahay in mid ka mid ah uu kan kale dhulka dhigo, garabka u riixo, ama xakameeyo. Legdanka lagama isticmaalo garaacid feedh ah ama laadal; waxaa lagu tiirsan xoog, is-miisaan (balance), iyo farsamooyin qabsi ah.

Legdanku waa mid ka mid ah ciyaaraha ugu duugga weyn ee bini'aadamku yaqaan. Sawirro iyo qoraallo hore oo laga helay Masar hore, Mesobotamiya iyo Giriigga qadiimiga ah ayaa muujinaya qaabab legdan. Maanta wuxuu leeyahay laba jaan-goyn: dhinaca dhaqameed (nooc kasta oo bulsho gaar u leedahay) iyo dhinaca tartanka rasmiga ah ee sharciyo caalami ah lagu maamulo.

Noocyada tartanka caalamiga ah

Laba nooc oo waaweyn ayaa ka mid ah barnaamijka Olombikada: legdanka xorta ah (freestyle), oo ciyaartoygu isticmaali karo gacmaha iyo lugaha, isla markaana qabsan karo lugaha lidkiisa; iyo Greco-Roman, oo qabashada laga hoos joojiyo dhexda, sidaas darteed lagu tiirsan yahay garbaha iyo dhabarka. Labadaba waxaa maamula hay'adda caalamiga ah ee legdanka, taasoo dejisa sharciyada, heerarka miisaanka iyo habka dhibcaha.

Habka dhibcaha iyo guusha

Ciyaartu waxay ku dhacdaa bar wareegsan oo dahaar leh, waqti go'an oo wareegyo loo qaybiyay. Dhibcaha waxaa lagu helaa farsamooyin sida rogaal (takedown), rogitaan (turnover), iyo bixinta xad-gudubka lidka. Guul degdeg ah waxaa lagu gaari karaa marka labada garab ee lidka la taabsiiyo dhulka muddo gaaban (fall/pin). Ciyaartoyda waxaa loo kala saaraa heerar miisaan si tartanku u sinnaado.

Noocyada dhaqameed

Bulsho badan waxay leeyihiin nooc legdan oo gaar ah: güreş ee Turkiga oo saliid lagu marsado, sumo ee Jabaan, ssireum ee Kuuriya, kushti ee Koonfurta Aasiya, iyo noocyo Afrikaan ah oo lala xiriiriyo munaasabado dhaqan iyo goosashada beeraha. Sharciyadu way kala duwan yihiin: qaar guusha waxaa lagu xisaabiyaa oo keliya marka jidhka qayb ka mid ah dhulka taabato, qaarna waxay u baahan yihiin in lidka gebi ahaanba la rido.