Madoow
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
179 luqadood
Madoow (sidoo kale Madaw ama Madow) waa midabka la arko marka aan iftiin la muuqda ka soo noqon walaxda ama meesha la eegayo. Marka dusha sheyga ay nuugto inta badan iftiinka ku dhaca oo aan wax badan ka celin, isha waxay arkaysaa madoow. Sidaas oo ay tahay, aqoonyahannada iftiinka waxay ku doodaan in madoow uusan ahayn midab la mid ah casaanka ama buluugga, ee uu yahay xaalad maqnaanshaha iftiinka.
Isku darka midabada waxaa lagu kala saaraa laba hab. Marka iftiinku isku darsamayo (habka nuurka, sida shaashadaha), madoow waa maqnaanshaha dhammaan laydhka — waa marka aan wax nuur ah la sii dayn. Marka midabada la isku qaso (habka rinjiga iyo daabacaadda), madoow waxaa lagu gaari kartaa isku darka midabada asaasiga ah, laakiin daabacaadda casriga ah waxay isticmaashaa midab madoow gooni ah si qoto dheer oo sax ah loo helo.
Sababta cilmiyeed
Walxaha madoow waxay leeyihiin karti sare oo ah nuugidda mowjadaha iftiinka la muuqda. Tusaale ahaan, curiyaha kaarboonka qaabkiisa dhuxusha ah wuxuu nuugaa iftiin badan, taasina waa sababta uu u muuqdo madoow. Sababtoo ah tamarta iftiinka la nuugay waxay u beddelmaysaa kulayl, walxaha madoow waxay ku dhaqso kululaadaan qorraxda marka loo eego kuwa cad, kuwaas oo iftiinka celiya.
Isticmaal iyo macne bulsheed
Bulshooyinka kala duwan waxay madoow siiyeen macnayaal aan isku mid ahayn. Meelo badan oo Yurub ah wuxuu la xiriiraa baroorta iyo geerida, halka meelo kale lagu tilmaamo sharaf, xasillooni ama xushmad. Dharka madoow waxaa si weyn loo isticmaalaa shaqada rasmiga ah, xafiisyada iyo munaasabadaha culus, sababtoo ah ma muujiyo qiiqa midabada kale oo si fudud isku waafajmaa.
Farshaxan iyo daabacaad
Farshaxanka gacanta, madoow wuxuu qeyb weyn ka yahay muujinta hooska iyo qotodheerida. Sawir-qaadista hore, oo lagu magacaabo sawirka madoow-iyo-cad, waxay ku tiirsanaan jirtay kala duwanaanshaha inta u dhaxaysa madoow iyo cadaan si muuqaalka loo dhiso. Daabacaadda buugaagta iyo warqadaha, midabka madoow ayaa ah kan caadiga ah ee qoraalka, maadaama uu ugu muuqdo cad marka lagu daabaco warqad cad.