MD5 (Movimento 5 Stelle)
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
59 luqadood
Movimento 5 Stelle (oo badanaa loo soo gaabiyo M5S, halkan lagu tilmaamay MD5) waa urur siyaasadeed Talyaani ah oo la aasaasay sannadkii 2009. Aasaasayaashiisa waxaa ka mid ahaa majaajiliistihii iyo qoraagii blog-ga Beppe Grillo iyo ganacsadaha teknoolajiyada Gianroberto Casaleggio. Ururku wuxuu bilowgiisa isku sheegay 'dhaqdhaqaaq' halkii uu ka ahaan lahaa xisbi caadi ah, isagoo diiday qaab-dhismeedka hoggaan ee xisbiyada dhaqameed.
Magaca 'shan xiddigood' wuxuu tilmaamayaa shan mowduuc oo bilowgii barnaamijka ka mid ahaa: biyaha dadweynaha, gaadiidka bulshada, horumarka waara, internetka la heli karo, iyo ilaalinta deegaanka. Codsiga codbixiyayaasha ee ugu weyn wuxuu ku salaysnaa dhaleeceyn lagu bixiyo musuqmaasuqa, kharashka siyaasadda, iyo xiriirka xisbiyada la ganacsiga.
Habka gudaha iyo isticmaalka internetka
M5S wuxuu ku dhaqmay hab uu ugu yeeray 'dimuqraadiyad toos ah'. Xubnaha diiwaangashan waxay codeyn onlayn ah kaga qayb galayeen doorashada murashaxiinta, ansixinta barnaamijyada, iyo go'aamada isbahaysiga. Barta codeyntu waxay ahayd nidaam gudaha ah oo ay maamusho shirkad la xiriirta qoyska Casaleggio, taasoo keentay dood ku saabsan hufnaanta iyo cidda gacanta ku haysa xogta. Sidoo kale ururku wuxuu bilowgii dhigay xadaynta muddada xilka: laba wareeg oo keliya.
Kaalinta baarlamaanka iyo dawladaha
Doorashadii guud ee 2013 ayaa M5S ku helay taageero weyn oo uu ku noqday mid ka mid ah ururrada ugu waaweyn baarlamaanka Talyaaniga. Sannadkii 2018 wuxuu ka noqday kooxda ugu tirada badan Aqalka Wakiillada. Ka dib wuxuu galay isbahaysiyo kala duwan: marka hore dawlad la wadaagto xisbiga Lega, kaddibna dawlad la wadaagto Xisbiga Dimuqraadiga, mar dambena wuxuu ku biiray dawlad ballaaran oo dhammaan xisbiyada badankood ku jireen. Ka qaybgalka xukunka wuxuu keenay is-beddel ku yimid mowqifyadii hore ee ururka iyo kala fogaansho xubno ka mid ah.
Hoggaan iyo kala qaybsanaan
Muddo ka dib, Beppe Grillo wuxuu ku sii jiray door 'garantee' ah halkii uu hoggaamiye rasmi ah ka ahaan lahaa. Hoggaanka siyaasadeed waxaa qabtay dad kala duwan, waxaana ka mid ah Luigi Di Maio iyo Giuseppe Conte. Kala tagsanaanta xubnaha baarlamaanka, dhalanteedka kooxo cusub, iyo dib-u-habaynta xeerka gudaha ayaa muujiyay caqabadda ka dhalatay in dhaqdhaqaaq mucaarad ah loo beddelo xisbi xukun ku jira.