Nektar

Nektar waa dareere macaan oo dhirta soo saarto, oo inta badan ka soo baxa qaybo gaar ah oo ubaxa ku yaal. Waxa ugu badan ka kooban yahay sonkorro (glucose, fructose iyo sucrose) oo biyo ku milmay, iyadoo tiro yar oo amino-asiidh, macdano iyo walaxyo ur leh sidoo kale ku jirto. Nektar-ka wuxuu u shaqeeyaa sida abaalmarin cunno ah: xayawaanka u yimaada ubaxa waxay dareeraha cabbaan, marka ay dhirta ka dhirta u guuraan-na manka ayay qaadaan.

Xiriirkan waa tusaale caan ah oo la yiraahdo iskaashi labada dhinac faa'iido u leh: dhirta waxay hesho wareejin manka oo hufan, xayawaanka-na waxay helaan tamar. Shimbiraha yaryar sida hummingbird, fiidmeerta qaar, cayayaanka sida shinnida, buutarflaayga iyo duqsiga qaar waa kuwa ugu badan ee nektar ku tiirsan.

Halka laga soo saaro

Xubinta nektar soo saarta waxaa loo yaqaan nektariyoom (nectary). Marka ay ubaxa gudaha ku taallo waxaa loo yaqaan nektariyoom ubax (floral), taasina waa mid manka wareejinta la xiriirta. Waxaa kale oo jira nektariyoom aan ubax ahayn (extrafloral) oo ku yaal caleemaha, laamaha ama saldhigga caleenta; kuwaas badanaa waxay soo jiitaan qudhaanjada, oo qudhaanjadu markaas dhirta ka difaacdo cayayaanka wax cuna.

Isbeddelka qaabka ubaxa

Qaabka ubaxa iyo meesha nektar-ka ku qarsoon yahay waxay badanaa la mid yihiin qaabka xayawaanka soo booqda. Ubaxyada dhaadheer oo tuubbo u eg waxay ku habboon yihiin afka dheer ee hummingbird ama buutarflaayga, halka ubaxyada furan oo fidsan ay u fudud yihiin shinnida iyo duqsiga. Kala duwanaanshahan waxaa loo arkaa mid ka dhashay isbeddel wadajir ah oo muddo dheer socday.

Malab iyo isticmaalka bini'aadamka

Shinnida malabka waxay nektar-ka uruursataa, kadibna waxay biyaha ka yareysaa oo ku darsataa ensaymo si uu u noqdo malab. Sababtaas ayaa nektar-ka uga muhiimsan warshadaha malabka. Dhirta sida qoodhaha, tiirka, iyo geedo kale ee ubax badan leh waxay saameyn ku leeyihiin dhadhanka iyo midabka malabka.