Qabow

Qabow (sidoo kale la yiraahdo qaboow) waa xaalad heerkul oo hoos u dhac ah, marka la barbardhigo heerkul kale ama marka la barbardhigo heerkulka jirka bini'aadamka. Erayga qudhiisu ma aha cabbir sax ah oo saynis ah, laakiin waxaa loo isticmaalaa hab-sifayn: shay qabow waa mid tamarta kulaylka ka yar tan shayga kale ee lala barbardhigayo.

Fiisigiska casriga ah, kuleylku waa dhaqdhaqaaqa yaryar ee atamyada iyo moleekuulaha. Marka dhaqdhaqaaqaasi yaraado, heerkulku wuu hoos u dhacaa. Sidaas darteed "qabow" laftiisu ma aha tamar u gaar ah oo socota, ee waa maqnaanshaha ama yaraanta tamarta kuleylka. Kulaylku had iyo jeer wuxuu ka socdaa meesha kulul ee uu ku aadaa meesha qabow, ilaa labadu ay is-simaan.

Cabbirka iyo heerarka

Heerkulka waxaa lagu cabbiraa qiyaas-kulka (thermometer), iyadoo la adeegsanayo miisaanka Celsius, Fahrenheit ama Kelvin. Miisaanka Kelvin wuxuu ka bilaabmaa barta loo yaqaan eber-saxda ah (absolute zero), taasoo ah xadka ugu hooseeya ee suurtogalka ah, meesha aan dhaqdhaqaaq kuleyl oo dheeraad ah laga saari karin. Bartaas laftiisa lama gaari karo, laakiin shaybaarrada ayaa u dhowaanaya.

Saamaynta noolaha

Bini'aadamku wuxuu jirkiisu isku dayaa inuu heerkul deggan ilaaliyo. Marka deegaanku aad u qabow yahay, jirku wuxuu adeegsadaa gariir iyo cidhiidhinta xididdada dhiigga ee maqaarka si kulaylka loo ilaaliyo. Haddii hoos u dhaca sii socdo, waxaa dhici karta hoos-u-dhac-kuleyl (hypothermia) iyo dhaawaca qaboojinta ee farihaa iyo dhegaha. Xayawaanka qaar waxay ku jawaabaan hurdo-xilliyeed ama guuritaan.

Adeegsiga farsamada

Qaboojinta waxaa loo isticmaalaa ilaalinta cuntada, gaadiidka daawooyinka iyo tallaalka, iyo qaboojinta mishiinnada iyo kombiyuutarrada. Farsamada loo yaqaan cryogenics waxay ka shaqaysaa heerkul aad u hooseeya, halkaas oo walaxaha qaarkood ay yeeshaan sifooyin cusub, sida iska-caabin-la'aanta korontada.