Siiborgiyaam (Seaborgium, calaamad: Sg) waa curiye kiimikaad oo lambarka atamigga (tirada borotoonnada ku jira xudunta) uu yahay 106. Kuma jiro dabeecadda; waxaa lagu abuuraa qalab la yidhaahdo ku-dhufasho-degdeg (accelerator), kaas oo xudunta curiye ku dhufta xudun kale si ay isugu darsamaan. Waa curiye aad u adag in la helo, sababtoo ah atamyo tiro yar ayaa hal mar la sameeyaa.

Dhammaan qaababkiisa la yaqaan (isotopes) waa kuwo shucaac-sii-dayn ah oo si dhaqso ah u burbura, taas oo ka dhigaysa mid aan wax adeegsi ah oo warshadeed ama caafimaad ku lahayn. Cilmi-baarista ku saabsan waxay diiradda saaraysaa dhismaha xuduntaha culus iyo sida ay curiyayaashan u dhaqmaan marka la barbar dhigo saadaasha teoriga ah.

Magaca

Magaca waxaa loo bixiyay xoogsade cilmiga kiimikada ah oo Maraykan ah, Glenn T. Seaborg, oo qayb ka ahaa helitaanka curiyayaal badan oo culus. Magac-bixintu waxay ku dhalisay dood, maxaa yeelay markii la ansixinayay ninkii magaca la siinayay wali wuu noolaa; ugu dambeyntii hay'adda caalamiga ah ee kiimikada (IUPAC) ayaa aqbashay magaca.

Helitaanka

Kooxo ka kala socday Mareykanka iyo Midowgii Soofiyeeti ayaa labadaba sheegtay inay curiyaha soo saareen intii lagu jiray toddobaatameeyadii qarnigii 20-aad. Doodda mudnaanta helitaanka waxaa dib u eegay guddi wadajir ah, kadibna magaca Seaborgium ayaa rasmi ka noqday sannadihii sagaashameeyada.

Hubanti la'aanTaariikhaha saxda ah ee tijaabooyinka iyo tirooyinka nus-nolosha isotope-yada kala duwan waa in laga eegaa jaddawal kiimikaad oo cusub; halkan lama xusin si looga fogaado tiro aan la hubin.

Sifooyinka

Siiborgiyaam wuxuu ku yaal kooxda lixaad ee jaddawalka xilliyeed, isla kooxda ay ku jiraan chromium, molybdenum iyo tungsten. Saadaasha ah in uu si la mid ah u dhaqmo waxaa lagu tijaabiyay tijaabooyin kiimikaad oo atam-atam ah, kuwaas oo muujiyay in uu sameeyo xeryo la mid ah kuwa tungsten. Sifooyinka jireed ee sida cufnaanta iyo heerkulka dhalaalidda lama cabbirin; waxay ku salaysan yihiin xisaabin teori ah.

Qeybaha:299 eray · 0 ilo