Suun (makaanik)

Suun (makaanik) waa xarig ama laydh dabacsan oo wareeg xiran ah, kaas oo lagu duubo laba ama in ka badan oo bikaaco ah (pulley – shaag wareega oo sheyd ku dhegan). Marka hal bikaaco uu wareego, suunku wuxuu wareegga u gudbiyaa bikaacooyinka kale, sidaasna xoogga (torque) iyo xawaaraha ayaa laga geeyaa hal meel oo mishiinka ah ilaa meel kale.

Suunnada waxaa lagu isticmaalaa mishiinada warshadaha, matoorada gaadhiga, cajaladaha qaadista, iyo qalabka beeraha. Faa'iidooyinka waxaa ka mid ah in ay xaddi karaan kala-fogaan dheer oo u dhaxaysa laba sheyd, iyagoo aan u baahnayn saldhig adag sida gearka. Waxay sidoo kale nuugaan gariirka oo yar, waxayna u dhaqmaan sida ilaalin: haddii culays badan la saaro, suunku wuu simbiriirixdaa ama wuu go'aa halkii uu matoorku waxyeeleeyn lahaa.

Sida uu u shaqeeyo

Shaqada suunku waxay ku tiirsan tahay xoogga xagjirka ah (friction) ee ka dhex dhaca dusha suunka iyo dhuunta bikaacada, marka laga reebo suunnada ilkaha leh oo ku shaqeeya ku-xirid farsamo ah. Xoogga la gudbin karo wuxuu ku xiran yahay adkaanta suunka marka la xoodo (tension), xagasha uu suunku bikaacada ku duuban yahay, iyo walxaha laga sameeyay. Marka bikaacooyinka cabbirradoodu kala duwan yihiin, isbeddel xawaare ayaa dhacaya: bikaacada yar way ka degdeg badan tahay tan weyn, saamigana waxaa lagu xisaabiyaa kala-duwanaanta dhexroorka.

Noocyada

Suunka fidsan (flat belt) waa nooca ugu hore ee la isticmaalay, wuxuuna leeyahay dhinac siman. Suunka V-ga ah (V-belt) wuxuu leeyahay qaab saddex-xagal ah oo ku dhex xoodma dhuunta bikaacada, taasoo kordhisa xoogga xagjirka ah; waa nooca ugu badan ee matoorada iyo warshadaha lagu arko. Suunka ilkaha leh (timing belt) wuxuu leeyahay ilko dhinaca gudaha ah oo ku dhaca god ku yaal bikaacada, sidaasna xiriirka meelaha (synchronisation) waa la xaqiijiyaa iyada oo aan simbiriirixasho dhicin – tusaale, suunka waqti-hagaajinta ee matoorka gaadhiga. Waxaa sidoo kale jira suunno badan oo V-yaal yar leh (serpentine) oo hal suun ku kaco dhowr qalab.

Walxaha iyo dayactirka

Suunnada casriga ah waxaa badanaa laga sameeyaa raabar ama polymer, iyadoo gudaha lagu daro xarig xoog leh oo laga sameeyay poliyester, nylon ama fiber kale si loo yareeyo fidsanaanta. Waqti ka dib suunku wuu duugoobaa, wuu kala jeexmaa, waxaana yaraada adkaantiisa. Dayactirku wuxuu ku jiraa hubinta xoodista, isku-toosinta bikaacooyinka (alignment), iyo beddelidda suunka ka hor inta uusan go'in – gaar ahaan suunnada ilkaha leh oo go'iddoodu waxyeello ku keeni karto qaybaha matoorka.