Tayga

Tayga waa nooc kayn ah oo ku baahsan waqooyiga adduunka, gaar ahaan dhulalka u dhexeeya kayaha qorraxdiisu dhexdhexaadka tahay iyo tundra (dhulka barafaysan ee aan geedo waaweyn lahayn). Waxaa ku badan geedo cirbood leh (conifer) sida sanawbar, spruce, fir iyo larch, kuwaas oo caleentoodu u eg tahay irbado, sidaas darteedna u adkaysta qabowga iyo baraf badan.

Tayga waxaa lagu tiriyaa mid ka mid ah xayndaabyada ugu ballaaran ee dhulka ku yaal. Waxay ku fidsan tahay qaybo waaweyn oo ka mid ah Ruushka (Siberia), Iskandineefiya, Kanada iyo waqooyiga Mareykanka (Alaska). Erayga 'tayga' asalkiisu wuxuu ka soo jeedaa afka Ruushka.

Cimilada

Cimilada tayga waa mid subarctic ah: jiilaalku waa dheer yahay, qabowna aad u daran, xagaagana waa gaaban yahay oo diirran. Roobku badanaa ma badna, laakiin uumi-baxu sidoo kale waa yar yahay, sidaas darteed dhulku waa qoyan yahay. Meelo badan ayaa lagu arkaa 'permafrost' (dhul weligiis barafaysan) oo hoos ku jira dusha sare.

Nolosha dhirta iyo xayawaanka

Geedaha cirbood-leh caleentooda ma daadiyaan xilliyada intooda badan, taasoo u ogolaanaysa inay isla markiiba shaqeeyaan marka iftiinku soo laabto. Ciiddu waa acidic (dhanaan) waana mid nafaqo yar, maxaa yeelay caleenta dhacda si tartiib ah ayay u qudhuntaa. Xayawaanka lagu yaqaan waxaa ka mid ah orso, yey, dawaco, elk/moose, bakayle iyo shimbiro kala duwan oo qaarkood xilliyeed u haajira.

Dhaqaalaha iyo dadka

Tayga waa il weyn oo alwaax iyo warqad ah. Waxaa sidoo kale lagu sameeyaa qodista macdanta, saliidda iyo gaasta, gaar ahaan Siberia iyo Kanada. Bulshooyin asal ah oo tiro yar ayaa halkaas ku nool, qaarkoodna waxay ku tiirsan yihiin ugaadhsi, kalluumeysi iyo xannaanada deerada (reindeer).

Culeys deegaan

Kaymaha tayga waxay kaydiyaan carbon badan, kaydka ugu weynina wuxuu ku jiraa ciidda iyo permafrost-ka. Kororka heerkulka waxaa lala xiriiriyaa dhalaalidda permafrost-ka iyo dab-kaymeedyo ballaaran, taasoo saameyn ku yeelan karta xaddiga carbon-ka sii daayo. Goynta alwaaxda iyo horumarinta macdanta ayaa sidoo kale beddela qaab-dhismeedka kaynta.