Ubuc

Ubuc (af-Ingiriisi: torso, af-Carabi: جذع) waa qaybta dhexe ee jirka aadanaha iyo xayawaanno badan oo laf-dhabar leh. Waxaa laga saaray madaxa, qoorta iyo addimmada (gacmaha iyo lugaha). Ubucu wuxuu isugu jiraa laabta iyo caloosha, waxaana ku dhex jira xubnaha ugu muhiimsan ee nolosha loo baahan yahay.

Erayga ubuc waxaa lagu isticmaalaa cilmiga jirdhiska (anatomy), farshaxanka sawirka jirka, iyo caafimaadka. Sawir-yaqaannada iyo dad-qorayaasha jirka waxay ubuca u arkaan xarunta uu jirku isku hayo, maadaama laf-dhabarku dhex maro oo uu taageero xambaarsan yahay.

Qaybaha ubuca

Ubuca waxaa guud ahaan loo kala qaybiyaa laba qaybood oo waaweyn. Mid waa laabta (thorax), oo ay feedhuhu ku wareegsan yihiin, dhinaca kalena waa caloosha (abdomen). Labadan waxaa kala saara xijaabka neefsashada (diaphragm), oo ah muruq weyn oo fidsan oo ka qayb qaata neefsashada. Qaybta hoose ee caloosha waxaa ku xigta miskaha (pelvis).

Xubnaha ku jira

Laabta waxaa ku jira wadnaha iyo sambabbada, iyo hunguriga oo dhex mara. Caloosha waxaa ku jira calooshii cuntada (stomach), xiidmaha, beerka, beeryarada, kelyaha iyo xamiirka (kaadi-heyska). Feedhaha iyo lafaha laf-dhabarku waxay ilaaliyaan xubnaha qaar, halka qaybaha hoose ay ku xiran yihiin muruqyada caloosha.

Muruqyada iyo dhaqdhaqaaqa

Muruqyada ubuca waxay fududeeyaan foororsiga, jeedinta iyo leexashada jirka. Waxaa ka mid ah muruqyada dhabarka ee laf-dhabarka taageera, muruqyada caloosha ee hore iyo kuwa dhinacyada. Muruqyadaas waxay sidoo kale ka qayb qaataan neefsashada iyo xasilinta jirka marka la socdo ama la qaado culays.

Isticmaalka farshaxanka

Sawir-gacmeedka iyo taalladaha (sculpture), ereyga ubuc waxaa loo isticmaalaa sawir jir oo aan lahayn madax iyo addimmo. Taallooyin badan oo qadiimi ah, gaar ahaan kuwa Giriigga iyo Roomaanka, ayaa noolaanshaha muddada dheer awgeed ku hadhay oo keliya qaabkaas.